Η φωτογραφία του Χαμενεΐ στα χέρια του Λαφαζάνη και το AI που έχει καταπιεί τα πάντα

Το πρόσφατο αντιπολεμικό συλλαλητήριο στο κέντρο της Αθήνας, ενάντια στον πόλεμο μεταξύ ΗΠΑ, Ισραήλ και Ιράν (για τον οποίο έχουμε γράψει αναλυτικά εδώ), ήρθε στο επίκεντρο της επικαιρότητας για τους λάθος λόγους: Πιο συγκεκριμένα, η εικόνα του πρώην υπουργού και εκ των ιδρυτών της ΛΑΕ, Παναγιώτη Λαφαζάνη με τη φωτογραφία του Χαμεϊνί στα χέρια, έκανε γρήγορα τον γύρο των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Τα σχόλια που τη συνόδευαν ήταν ξεκάθαρα και γεμάτα αμφισβήτηση: "Είναι μια φωτογραφία ΑΙ", αμφισβητώντας ξεκάθαρα τη δουλειά του φωτορεπόρτερ Γιώργου Κονταρίνη, ο οποίος ήταν παρόν στο αντιπολεμικό συλλαλητήριο των προηγούμενων ημερών και "έπιασε"το στιγμιότυπο με το φακό του. 

Η απάντηση του τελευταίου ήρθε μέσα από ανάρτηση στον λογαριασμό του στο Facebook: "Σταματήστε να ψάχνετε για τεχνική νοημοσύνη AI εκεί που υπάρχει ο μόχθος του φωτορεπόρτερ. Είναι λυπηρό να πρέπει να αποδείξουμε τα αυτονόητα. Η χθεσινή μου φωτογραφία από τη συγκέντρωση δεν είναι αποτέλεσμα κάποιου αλγορίθμου, αλλά αποτέλεσμα παρουσίας στο δρόμο. Αυτός είναι ο ρόλος του φωτορεπορτάζ: να είμαστε οι "μάρτυρες" της πραγματικότητας. Η αλήθεια χρειάζεται μόνο έναν φακό και έναν άνθρωπο πίσω από αυτόν".

Το πρόβλημα προφανώς δεν είναι στην αντίδραση του κόσμου ή στην απορία του γιατί ο κ.Λαφαζάνης επέλεξε να κρατά τη συγκεκριμένη φωτογραφία, γνωρίζοντας προφανώς ότι όλο και κάποιος θα αποθανάτιζε το περιστατικό. Ακόμα και το ότι η εν λόγω φωτογραφία εργαλειοποιήθηκε από ορισμένους που έγραψαν "να ποιοι έκαναν κουμάντο επί Τσίπρα", είναι δευτερεύον. 

Το πιο προβληματικό κομμάτι που αναδύεται μέσα από αυτό το περιστατικό, είναι κάτι βαθύτερο, και που έχει αλλάξει πλέον την πεποίθησή μας για τα όσα βιώνουμε μέσα από οθόνες και υπολογιστές. Κάποτε, όταν λέγαμε ότι "δεν μπορούμε να πιστέψουμε στα μάτια μας", εννοούσαμε την έντονη έκπληξή μας σε κάτι που είδαμε. Σήμερα, η φράση έχει γίνει πιο κυριολεκτική από ποτέ καθώς περνάμε την πιο βαθιά κρίση εμπιστοσύνης των όσων συμβαίνων γύρω μας.

Το πρόβλημα με εικόνες, βίντεο ή ηχητικά ντοκουμέντα που δημιουργούνται, τροποποιούνται ή παραποιούνται από το AI, είναι πιο έντονο από ποτέ. Περιηγούμαστε καθημερινά σε πλατφόρμες όπου καταναλώνουμε παραποιημένο περιεχόμενο και fake news που αφορούν από τον Τραμπ μέχρι βιντεάκια με ζωάκια στο Instagram. Όταν το 2017 πρωτοεμφανίστηκε ο όρος deepfake, φάνταζε σαν ένα μικρό αγκάθι του ίντερνετ που όποτε το συναντούσαμε θα ξέραμε να το αποφύγουμε. Ήταν κάτι τρανταχτό, δεν χρειαζόταν ένα έμπειρο μάτι για να το ξεσκεπάσει.

Σήμερα, τα "fake" βιντεάκια και ηχητικά έχουν καταστεί το κυριότερο εργαλείο προπαγάνδας και παραπληροφόρησης και βρίσκονται παντού: το εύκολο χρήμα και η εύκολη παραπληροφόρηση (με σκοπό την προώθηση ιδιοτελών σκοπών), υπερκαλύπτει τα πάντα. 

Έτσι ξαφνικά όλοι μας, γίναμε καχύποπτοι. Έτσι κρίνεται αναγκαίο ένας φωτογράφος να κάνει αναρτήσεις για να ξεκαθαρίσει πως μια φωτογραφία είναι "πραγματική" και όχι εικονική πραγματικότητα, ενώ την ίδια ώρα έχουμε έναν Πρόεδρο μιας από τις ισχυρότερες χώρες του πλανήτη να χρησιμοποιεί την τεχνητή νοημοσύνη ως εργαλείο πολιτικής επικοινωνίας και έναν δεύτερο να έχει στήσει ολόκληρο μηχανισμό προπαγάνδας και παραπληροφόρησης για στηρίξει το "δίκαιο" μιας εισβολής σε μια άλλη χώρα. Και όλο αυτό έχει κόστος, που μάς επιβαρύνει ήδη σε ατομικό και συλλογικό επίπεδο. Και το αποτέλεσμα; Στο τέλος "δεν πιστεύουμε στα μάτια μας"...

(Ένα εξαιρετικό άρθρο στα αγγλικά, από τους New York Times για το πως κάποιοι χρησιμοποιούν ΑΙ βίντεο για να κυκλοφορήσουν ψευδείς ειδήσεις μπορείτε να διαβάσετε εδώ).

Η ακρίβεια στην Ελλάδα: Ο,τι ανεβαίνει σε αξία, δεν κατεβαίνει ποτέ

Ακρίβεια στην Ελλάδα: Αυτό που συμβαίνει με τις τιμές στην Ελλάδα είναι πραγματικά ακατανόητο και είναι αδύνατον να μην θεωρήσουμε ότι ΔΕΝ υπάρχει κυβερνητική ευθύνη.

 Ενώ οι μισθοί παραμένουν οι χαμηλότεροι στην Ευρώπη, με μόνο τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία να βρίσκονται πιο κάτω από μάς, οι τιμές στη στέγαση, στην ενέργεια, στα βασικά είδη διατροφής είναι από τις υψηλότερες. Σίγουρα, σε όλο τον κόσμο συμβαίνει κάποια στιγμή να ανέβει η τιμή κάποιου είδους, προϊόντος ή κάποιας υπηρεσίας, για οποιονδήποτε λόγο. Όταν, όμως, ο λόγος αυτός εκλείψει, όταν, δηλαδή, σταματήσει να υπάρχει η αιτία που ανεβαίνουν οι τιμές, τότε όλα επανέρχονται στην προτεραία κατάσταση, στην κανονικότητα. Ομαλοποιείται η αγορά, οι τιμές επανέρχονται στα γνωστά επίπεδα και η κοινωνία συνεχίζει τον δρόμο της.

Η Ελλάδα όμω
ς αποτελεί εξαίρεση, αφού οι αυξήσεις γίνονται ακόμα και σε προϊόντα που ΔΕΝ θα έπρεπε να επηρεάζονται από οποιαδήποτε εξωτερικό παράγοντα. Εδώ, δυστυχώς, ό,τι ανεβαίνει δεν κατεβαίνει, και αν η μετάβαση στο ευρώ ήταν μια δικαιολογία (θυμηθείτε σχετικά εδώ), σε κάποιες περιπτώσεις δεν υπάρχει καμία. Όταν γίνει κάτι και ανέβει η τιμή ενός προϊόντος, του ελαιολάδου για παράδειγμα, όταν αυτό που προκάλεσε την αύξηση της τιμής εκλείψει, η τιμή θα παραμείνει σε υψηλά επίπεδα. Στο συγκεκριμένο προϊόν, η τιμή πριν από δύο χρόνια σχεδόν τριπλασιάστηκε, από 70 ευρώ που παίρναμε τον τενεκέ τον φτάσανε στα 190 με 200 ευρώ, επειδή δεν έβρεχε, δεν υπήρχε παραγωγή και υπήρχε έλλειψη στην αγορά.

Φέτος, που υπάρχει αφθονία ελαιολάδου, που κανονικά θα έπρεπε να πωλείται στα 70 άντε 80 ευρώ ο τενεκές, πωλείται στα 140 με 150 ευρώ. Δηλαδή στο διπλάσιο από την τιμή προ κρίσεως. Αφού, όμως, εξέλιπαν οι λόγοι που ανέβασαν την τιμή του προϊόντος και πλέον υπάρχει υπερπροσφορά, γιατί η τιμή του παραμένει διπλάσια από την κανονική; Τι συμβαίνει και εξακολουθεί να είναι ακριβό το λάδι, με αποτέλεσμα να υπάρχουν οικογένειες που το στερούνται; Ούτε ξηρασία έχουμε ούτε έλλειψη λαδιού. Γιατί λοιπόν εξακολουθούν να μας… βγάζουν το λάδι με την τιμή του; Ποιοι είναι εκείνοι που κρατάνε την τιμή του στα ύψη; Και το κράτος γιατί επιτρέπει αυτήν την κατάσταση, που έχει όλα τα στοιχεία και τα χαρακτηριστικά της αισχροκέρδειας;

Ένα απλό παράδειγμα φέραμε από τα τόσα που υπάρχουν. Για να δείξουμε πως με τον πολίτη δεν ασχολείται κανένας. Αφήνουν τους μεσάζοντες και τους εμπόρους να κάνουν παιχνίδια σε βάρος των καταναλωτών, χωρίς φραγμούς, χωρίς έλεγχο, χωρίς φρένο. Το κράτος έχει από καιρό εγκαταλείψει τους πολίτες στη μοίρα τους και τους έχει παραδώσει στα νύχια των κάθε λογής αρπακτικών, που τον… λιανίζουν. Έτσι, στη χώρα με τους χαμηλούς μισθούς, με τους εξαθλιωμένους πολίτες, οι τιμές δεν πέφτουν ποτέ και ο κόσμος παραμιλάει. Και θα συνεχίσει να παραμιλάει όσο δεν ασχολείται κανένας με την ακρίβεια - και η φτωχοποίηση του μέσου πολίτη θα συνεχίζεται, ενώ θα έρθει και η ώρα που τα επιδόματα (στα οποία τα τελευταία χρόνια έχουμε ξανα-εθιστεί ως λαός) δε θ' αρκούν πλέον...

Ο πόλεμος μεταξύ Ισραήλ, ΗΠΑ και Ιράν και η Ελλάδα

 Οι συνεδριάσεις του Υπουργικού Συμβουλίου και του ΚΥΣΕΑ της Ελλάδας όταν κάτι στραβό συμβαίνει στον πλανήτη (όπως η επίθεση των ΗΠΑ και Ισραήλ στο Ιράν), θυμίζει καφενείο ελληνικού χωριού την δεκαετία του 1960, όπου προβληματισμένοι οι χωριανοί μαζεύονταν ν' ακούσουν τα νέα κάθε βράδυ και μετά τα σχολίαζαν δεικτικά (και ανάλογα με την πολιτική τους τοποθέτηση). Έτσι και οι συνεδριάζοντες, αφού καταδικάσουν (μεταξύ τους πάντα) τον πόλεμο, σκεφτούν τους Έλληνες υπηκόους που βρίσκονται στις πληγόμενες περιοχές (διαβεβαιώνοντας ότι αν χρειαστεί υπάρχει σχέδιο διαφυγής) και ζητήσουν "αυτοσυγκράτηση" συνεχίζουν αμέριμνα τη ζωή τους. 

Εν προκειμένου βέβαια τα πράγματα είναι πιο μπερδεμένα αφού στην περιοχή υπάρχουν ελληνόκτητα πλοία, κάτι φρεγάτες που έχουν ξεμείνει σε ασκήσεις καθώς και μια συστοιχία Πάτριοτ, την οποία έχουμε πληρώσει εμείς αλλά προς το παρόν υποστηρίζουν τον εναέριο χώρο της Σαουδικής Αραβίας (με Έλληνες χειριστές παρακαλώ). 

Τα ερωτήματα που εμφανίζονται είναι προφανώς συγκεκριμένα: α) αν οι Έλληνες εφοπλιστές αποφασίζουν για φορολογικούς λόγους να έχουν πλοία υπό άλλες σημαίες γιατί θα πρέπει η Ελλάδα να προστατέψει αυτά (πως άραγε; ) και όχι κατά προτεραιότητα εκείνα που είναι υπό ελληνική σημαία;

β) τι στο καλό θέλουν οι φρεγάτες μας στην περιοχή μια περίοδο που ήταν γνωστό σε όλους ότι υπήρχε τεράστια πιθανότητα πολεμικών συγκρούσεων;

και γ) Οι Πάτριοτ τι θέλουν στην Σαουδική Αραβία και αν μας περισσεύουν γιατί δεν τους πουλάμε να γλυτώσουμε και τα έξοδα συντήρησής τους;

Το άλλο μπέρδεμα που υπάρχει, έχει σχέση με τους "πιθανούς στόχους" που υπάρχουν στην χώρα μας, για πυραυλικές επιθέσεις...Η ανακοίνωση του ΚΥΣΕΑ αναφέρεται σε "αυξημένα μέτρα προστασίας" αλλά η αλήθεια είναι πικρή: Η χώρα μας ούτε "αντιπυραυλικές ομπρέλες" έχει (εδώ καλά-καλά δεν έχει κανονικές), ούτε ενισχυμένα συστήματα αεράμυνας, και προφανώς αν αποφασίσει το Ιραν ότι η Σούδα είναι στόχος (και έχει και τη σχετική δυνατότητα να στείλει κάτι προς εμάς), η κατάληξη δε θα είναι καλή: όχι για την αμερικάνικη/νατοϊκή βάση (μην ανησυχείται για εκείνη: οι εγκαταστάσεις της είναι καλά προστατευμένες), αλλά για τους κατοίκους της ευρύτερης περιοχής του Ακρωτηρίου των Χανίων, οι οποίοι θα πρέπει να κάνουν επίκληση όλου του χριστιανικού αγιολογίου για να γλυτώσουν. 

Όσο αφορά την πολεμική σύγκρουση καθεαυτή, είναι δεδομένο ότι η υπεροπλία των ΗΠΑ και του Ισραήλ έναντι του Ιράν είναι δεδομένη. Όμως το πιο πιθανό είναι ότι αυτό δεν αρκεί για να γκρεμίσει το ιρανικό, θεοκρατικό καθεστώς. Και αν ο Τραμπ (που τελευταία συμπεριφέρεται σα νέος Μουσολίνι), φαντασιώνεται ότι ο ιρανικός λαός θα εξεγερθεί, ότι τα πετρέλαια του Ιράν θα ξαναγίνουν αμερικανικά μετά από κοντά 50 χρόνια και ότι η Μέση Ανατολή θα ξαναχτιστεί προς όφελος των Αμερικανών, αυτό δε σημαίνει ότι θα γίνει κιόλας. 

Τα πράγματα δε, ενδέχεται να πάρουν και μια τροπή που θα μπορούσε να οδηγήσει σε στρατηγική ήττα για τις ΗΠΑ: Αν το Ιράν αντέξει και συνεχίζει να στέλνει πυραύλους και drones στην περιοχή, η επιχείρηση μπορεί γρήγορα να μετατραπεί σε πόλεμο φθοράς — ακριβώς το είδος σύγκρουσης που η Ουάσιγκτον δεν επιθυμεί. Αν το Ιράν εξαπολύσει μεγάλα κύματα βαλλιστικών πυραύλων, μπορεί να εξαντλήσει γρήγορα τα αμυντικά αποθέματα στα αμερικανικά πλοία και στις αμερικανικές βάσεις. Τότε προκύπτει το αμήχανο ερώτημα: πώς συνεχίζουν να πολεμούν οι ΗΠΑ; Και πώς σταματούν χωρίς να φανεί ότι υποχώρησε ο ικανότερος στρατός στον κόσμο; 

Οι Αμερικανοί διαβεβαιώνουν ότι δεν είναι στόχος τους η μακρά παραμονή και οι συνεχιζόμενες εχθροπραξίες. Αλλά μέχρι οι βόμβες να κοπάσουν, πόσοι ακόμα αθώοι θα χαθούν;

Η ατελείωτη αλαζονεία της Χριστίνας Αλεξοπούλου

Η υπερηφάνεια (ειδικά όταν γίνεται αλαζονεία) είναι ένα από τα "εφτά θανάσιμα αμαρτήματα" της χριστιανοσύνης. Αυτό θα έπρεπε να το γνωρίζουν πολύ καλά στη ΝΔ, δεδομένου ότι ως κόμμα πρεσβεύουν (ακόμα) το δόγμα "πατρίς-θρησκεία-οικογένεια". Δυστυχώς όμως απ' ότι φαίνεται στην πράξη, κάτι τέτοιο δε συμβαίνει και είναι συχνό φαινόμενο κυβερνητικά στελέχη και βουλευτές να περιφέρονται σαν "Μαρίες Αντουανέτες" στα ΜΜΕ και να συμπεριφέρονται στην καθημερινότητά τους, με τρόπο απαξιωτικό προς τους υπόλοιπους Έλληνες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η κυρία Χριστίνα Αλεξοπούλου, βουλευτής Αχαϊας για το κυβερνών κόμμα, η οποία έχει λάμψει και ως Υφυπουργός Μεταφορών. 

Πιο συγκεκριμένα, η κυρία Αλεξοπούλου, μιλώντας στο MEGA NEWS και την εκπομπή Talk του Τάκη Χατζή, ανέφερε πως “ο τσάμπα πέθανε”, προσπαθώντας να αιτιολογήσει τις σχεδόν μηδαμινές παροχές της κυβέρνησης προς τους εκπαιδευτικούς των νησιών που διαβιούν με μόλις 800 ευρώ τον μήνα. Θεωρώντας πως τα 2 ενοίκια ως επιδότηση τον χρόνο είναι το “καλύτερο” που μπορεί να κάνει η κυβέρνηση ως μέριμνα για να είναι “δημοσιονομικά σωστή”, και επικρίνοντας δήθεν τις “υποσχέσεις” άλλων κομμάτων της αντιπολίτευσης, η κ. Αλεξοπούλου το πήγε και ένα βήμα παραπέρα αναφέροντας πως “η πολιτική της ζακετούλας είναι που μας έκλεισε τις τράπεζες”.

Τι είχε προηγηθεί; Λίγα λεπτά πριν τοποθετηθεί η κυρία Αλεξοπούλου, ο παρουσιαστής της είχε επισημάνει πως ένας εκπαιδευτικός που λαμβάνει 800 ευρώ τον μήνα και ξοδεύει τουλάχιστον τα μισά σε ένα ενοίκιο, ίσα που μπορεί να αγοράσει τα βασικά και σίγουρα, δεν του “περισσεύουν” για άλλες του ανάγκες. Όπως το να ψωνίσει ένα ρούχο. Αυτό προφανώς θύμωσε την κυρία Αλεξοπούλου ("σιγά μη θέλουν οι φτωχάτζες να ψωνίσουν ρούχα κιόλας!" θα σκέφτηκε), η οποία δήλωσε: “Το τσάμπα πέθανε. Και έχει πεθάνει χρόνια τώρα. Το τσάμπα δεν υπάρχει. Και όλοι θέλαμε το τσάμπα. Ποιος θα το πληρώσει; Εσείς τι υπονοείτε; Ότι θα μπορούσε (η κυβέρνηση) να δώσει 5 ενοίκια πίσω για να πάρει ζακετούλα, που λέγατε πριν; Αυτό με τις ζακέτες παλιά και τα παιδάκια που λιποθυμούσαν, μας έστειλε στον ΣΥΡΙΖΑ, που μας έκλεισε τις τράπεζες. Αυτή η ρητορική της ζακετούλας”.

Ερωτηθείσα δε για την πολιτική της κυβέρνησης ως προς το πλαφόν στις αυξήσεις των ενοικίων ή για αυστηρότερα μέτρα για το AirBnB, η κ. Αλεξοπούλου πέταξε την μπάλα “στην κερκίδα”, ακολουθώντας φυσικά τη ρητορική του κ. Σκέρτσου ο οποίος πριν λίγες ημέρες έκανε σαφές πως δεν υπάρχει σκέψη για τέτοιου τύπου κινήσεις, προς ώρας. Είπε συγκεκριμένα πως “γίνεται προσπάθεια σε συγκεκριμένα μέρη της Αθήνας”, χωρίς όμως να σχολιάζει επί της ουσίας τα προβλήματα που εντοπίζονται στα νησιά και στις ακριτικές περιοχές.

Την απάντηση σε όλα αυτά τη δίνει ο Χρήστος Δεμέτης σε άρθρο του στο News24:    

"Το να είσαι “κυνικός” και υπέρ του δέοντος αξιακά ταγμένος στις ιδεολογικές επιταγές του κόμματός σου, είναι εύκολο. Το να είσαι πολιτικά και κοινωνικά ενσυναίσθητος, είναι κάπως πιο απαιτητικό. Ακόμη κι αν δημοσιονομικά δεν “βγαίνουν” οι οριζόντιες αυξήσεις όπως ευαγγελίζονται πολιτευτές όπως η κ. Αλεξοπούλου, η οριοθέτηση ενοικίων και βραχυπρόθεσμων μισθώσεων είναι ένα μέτρο που θα μπορούσε να υλοποιηθεί πιο αποτελεσματικά, κάτι που όμως αντιβαίνει του “αξιακού” συστήματος της
εν λόγω κυβέρνησης. Η απάντηση της κυβέρνησης δια στόματος Μαρινάκη ήταν να “καλύψει” την βουλεύτρια. “Αυτό που ήθελε να πει δεν απευθυνόταν προς τους πολίτες, σε έναν λαό που υπέστη τόσες δοκιμασίες. Αυτό που ήθελε να πει, είναι ότι η λογική του ΠΑΣΟΚ της δεκαετίας του ’80, η οποία συνεχίστηκε και από τον κ. Τσίπρα, του ταξίματος, έχει περάσει στο παρελθόν. Απευθυνόταν κυρίως στα κόμματα της Αντιπολίτευσης που ζητούν να δοθούν περισσότερα και δεν λένε πού θα βρουν τα χρήματα. Η δήλωσή της παρερμηνεύτηκε, ίσως δεν διατυπώθηκε και όπως θα έπρεπε”, είπε ο κ. Μαρινάκης μιλώντας προς τους συντάκτες πολιτικού ρεπορτάζ.

Περί ειρωνείας για τις “ζακετούλες”, δεν ακούστηκε μισή συγγνώμη. Αντιθέτως, στη γραμμή του ότι η καλύτερη άμυνα είναι η επίθεση, η κυβέρνηση για άλλη μια φορά κατέκρινε τον “αντιπολιτευτικό λαϊκισμό” και επανέφερε το επιχείρημα περί “εισαγόμενης ακρίβειας” που ανάγει διαρκώς ως πανάκεια για τα πάντα.

Βέβαια, είναι εύκολο να κατηγορείς τους άλλους για λαϊκισμό, όταν εσύ ο ίδιος είσαι οικονομικά εξασφαλισμένος. Και για του λόγου το αληθές, το πόθεν έσχες της κ. Αλεξοπούλου μιλάει από μόνο του. Σύμφωνα λοιπόν με το πιο πρόσφατο χρονικά, δημοσιευμένο πόθεν έσχες, η βουλεύτρια Αχαϊας μαζί με τον σύζυγό της δηλώνει εισοδήματα άνω των 30.000 ευρώ από μισθωτές υπηρεσίες, επιδόματα, πρόσθετες αμοιβές, 4.560 ευρώ από εκμετάλλευση ακινήτων καθώς και 1.100 ευρώ από εισοδήματα που εξαιρούνται από φόρο και εισφορά. Δήλωσε δε 20 ακίνητα εκ των οποίων τα 4 δηλώθηκαν ως οικίες, τα 4 ως διαμερίσματα, το ένα ως οικόπεδο, τα δύο ως αποθήκες, ένα ως δενδροκαλλιέργεια, ένα ως βοσκότοπος και τα υπόλοιπα ως “άλλες περιπτώσεις”. Οι καταθέσεις της ιδίας και του συζύγου της φτάνουν στα 123.200 ευρώ και οι οφειλές της τα 303.100 ευρώ.

Και βέβαια, δεν ξεχνάμε την αλαζονική εμφάνισή της στη Λέσβο τον Ιούνιο του 2024 όταν ως υφυπουργός Μεταφορών και Υποδομών τότε, κυκλοφόρησε στο νησί με μία πολυτελέστατη Porsche, συνοδευόμενη από συμβατικά αυτοκίνητα της αστυνομίας. Τότε, η ίδια είχε απαντήσει στον ΒΗΜΑτοδότη που ανέδειξε το θέμα πως της έστησαν “παγίδα” και πως “δεν έκανε βόλτες με το πολυτελές αυτοκίνητο, αλλά πως  μετακινήθηκε με αυτό μόλις λίγα μέτρα (150 μέτρα για τη ακρίβεια, όπως είπε) όταν αντιλήφθηκε τι ακριβώς συνέβη. Ότι δηλαδή κάποιος την φωτογράφισε. Βρέθηκε στην Porsche, όπως εξήγησε, καθώς το  υπηρεσιακό αυτοκίνητό της είχε καθυστερήσει και ένας από το ΚΤΕΛ προθυμοποιήθηκε να τη μεταφέρει με την Porsche”.

“Η ίδια δε, ανέφερε ότι δε γνώριζε τι είδους αυτοκίνητο ήταν αυτό που μπήκε και πόσο στοιχίζει. Απλώς της το πρόσφεραν από το ΚΤΕΛ Μυτιλήνης, σε ένα νησί που πρώτη φορά πήγαινε” έγραφε ο ΒΗΜΑτοδότης. Στα παραπάνω πάντως “απαντά” με τον πιο ουσιαστικό τρόπο η επιστολή του Πανελληνίου Συλλόγου Αναπληρωτών Νηπιαγωγών προς το υπουργείο Παιδείας τον περασμένο Σεπτέμβριο, όπου περιέγραφε μια “απαράδεκτη” καθημερινότητα: εξωφρενικά ενοίκια, εξώσεις Μάιο – Ιούνιο για χάρη τουριστών, μέχρι και διανυκτερεύσεις σε αυτοκίνητα για να ολοκληρωθεί το σχολικό έτος, ακόμη και σε “τουριστικά” νησιά."

Και προφανώς η λύση δεν είναι η κυβέρνηση να δίνει "πίσω" ενοίκια στους ενοικιαστές - αλλά μπορεί να κάνει άλλα πράγματα. Για παράδειγμα, μπορεί να θεσμοθετήσει αυστηρότερους κανόνες στις βραχυχρόνιες μισθώσεις σε κορεσμένα νησιά, ώστε να απελευθερωθούν ακίνητα για μακροχρόνια ενοικίαση από εκπαιδευτικούς. Μπορεί να γίνει αξιοποίηση κλειστών δημόσιων κτιρίων ή ξενοδοχείων (με κρατική κάλυψη) για τη χαμηλού κόστους στέγαση των αναπληρωτών και φυσικά μπορεί να γίνει αύξηση της μοριοδότησης καθώς και των συνολικών παροχών για να δοθούν επιπλέον κίνητρα για τους εκπαιδευτικούς (και όχι μόνο) που κάθε χρόνο οδηγούνται σε "Οδύσσεια" ανά την Ελλάδα...

Θέληση να υπάρχει και πράγματα μπορεί να γίνουν.

Από τον Μουσολίνι στον Τραμπ δύο τσιγάρα δρόμος...

Κάποια στιγμή θα πρέπει να συνειδητοποιήσουμε ως άνθρωποι και ως λαός ότι δεν υπάρχει κανείς στον κόσμο που είναι εκ των πραγμάτων σωστός, μόνο και μόνο επειδή έχει μια ιδιότητα με την οποία εμείς μπορούμε να ταυτιστούμε ως άτομα ή/και ως έθνος. Η ελληνική ιστορία έχει εκατοντάδες σχετικά παραδείγματα, που αποδεικνύουν του λόγου το αληθές, από τα αρχαία χρόνια εώς σήμερα. Γενιές επί γενεών μεγάλωσαν π.χ. με το φόβο του "κομμουνιστικού κινδύνου" από την μια και με τον "καταστροφικό" καπιταλισμό από την άλλη, ή με το παραμύθι του "ανήκωμεν εις την Δύσιν" (ό,τι και αν κάνει η Δύση). 

Η αλήθεια είναι ότι μέχρι σχετικά πρόσφατα, υπήρχε και μια σχετική στήριξη του αφηγήματος, με πράξεις "αβροφροσύνης", που όμως δε μπορούσαν να καλύψουν την ουσία των πραγμάτων. Στην περίπτωση των ΗΠΑ, ως χαρακτηριστικότερο παράδειγμα έχουμε τις δεκάδες εισβολές (τόσο εντός, όσο και εκτός εισαγωγικών ανά τον κόσμο). Η διαφορά του τότε με το σήμερα όμως είναι ότι για χρόνια οι ΗΠΑ προσπαθούσαν να βρουν μια αληθοφανή νομιμότητα, μέσω συμμαχιών και διεθνών οργανισμών, ή το έκαναν (όπως και η απέναντι πλευρά) μέσω αντιπροσώπων. Τα πράγματα όμως έχουν πλέον αλλάξει: Το πέπλο έχει πέσει, η όποια ανάγκη των ΗΠΑ για "αποδοχή" των πράξεών τους έχει εξαλειφθεί και αυτές πλέον δε διστάζουν όχι μόνο ν' αντικαταστήσουν και να υποκαταστήσουν διεθνείς οργανισμούς και συμμαχίες, αλλά και να επιτεθούν (λεκτικά προς το παρόν) και στους συμμάχους τους. 

Δυστυχώς όμως υπάρχουν αρκετοί που δε μπορούν ν' αποδεχτούν την καινούργια πραγματικότητα, και παραμένουν σταθεροί στο δόγμα του "υποστηρίζουμε τον οποιαδήποτε αρκεί να φαίνεται ότι η βασική του ιδεολογία είναι παρόμοια με τη δική μας". Το παράδειγμα του Ντόναλντ Τραμπ και των εγχώριων υποστηρικτών του είναι χαρακτηριστικό, όπως και ο ιστορικός παραλληλισμός του Προέδρου των ΗΠΑ, με τον Μπενίτο Μουσολίνι και την υποστήριξη που είχε εκείνος λίγο πριν τον 2ο Παγκόσμιο Πόλεμο, από αρκετούς εγχώριους ομοϊδεάτες του. Γράφει σχετικά ο Κώστα Γιαννακίδης:

" Όταν τα κομάντο τύλιξαν με μία κορδέλα τον Μαδούρο και τον πήγαν στον Τραμπ, δεν ήταν λίγοι αυτοί που έσπευσαν να εκφράσουν τον θαυμασμό τους προς τον πρόεδρο των ΗΠΑ. Να, ο Μάκης Βορίδης, για παράδειγμα. Δήλωσε ότι επιτέλους η Δύση έχει έναν ισχυρό ηγέτη.

Δεν ξέρω τι θα έλεγε ο Βορίδης για τη Γροιλανδία και τις απειλές προς τους Ευρωπαίους. Πιθανότατα θα έκανε την πάπια. Και τον Βελόπουλο δεν τον βλέπω και τόσο ζωηρό τελευταία. Ωστόσο πέρα από το τμήμα του πολιτικού προσωπικού που δηλώνει πίστη προς τον πρόεδρο και ελπίζει σε καταγραφή από την πρεσβεία, υπάρχει και ένα κομμάτι της κοινής γνώμης εγγεγραμμένο στο fan club του προέδρου. Και τους βρίσκεις παντού στις πλατφόρμες της κοινωνικής δικτύωσης. Υπάρχουν μέχρι και σελίδες στο Facebook δια της οποίας εκδηλώνεται ο καθολικός ενθουσιασμός για τις πρωτοβουλίες Τραμπ. Τον καλούν, ας πούμε, να βάλει το πόδι του στη Γροιλανδία. Εντάξει, δεν θα πιάσουμε μεζούρα για να μετρήσουμε το IQ των τραμπικών οπαδών. Αλλωστε είναι λογικό να υπάρχουν υποστηρικτές με άδολες προθέσεις που, απλώς, εκτονώνουν ψυχικές ενορμήσεις και εκφράζουν διάφορα περίεργα συμπλέγματα. Και, το πιο σημαντικό: δεν είναι κάτι που το βλέπουμε πρώτη φορά.

Αν γυρίσουμε έναν αιώνα πίσω θα βρούμε πολλούς θαυμαστές του Μπενίτο Μουσολίνι. Όχι μόνο στην πατρίδα μας, αλλά σε όλη την Ευρώπη. Τους γοήτευε η θεατρικότητα του Ντούτσε. Η αμεσότητα του με τα πλήθη. Και ο τρόπος με τον οποίο «έκανε τα τρένα να φεύγουν στην ώρα τους». Λίγο αργότερα ήρθε ο Χίτλερ. Πριν μετατραπεί σε ενσάρκωση του απόλυτου κακού, παρουσιαζόταν από πολλούς ως ο ηγέτης που αποκαθιστά την εθνική αξιοπρέπεια της Γερμανίας και την επαναφέρει στη διεθνή κανονικότητα. Οι διώξεις ήταν γνωστές. Η βία ήταν ορατή. Αλλά θεωρούνταν «εσωτερικές υποθέσεις». Και οι εφημερίδες έγραφαν άρθρα για την «αποφασιστική πολιτική του κυρίου Χίτλερ που απαντά και στον κομμουνιστικό κίνδυνο».

Αυτό το ιστορικό υπόβαθρο έχει σημασία σήμερα, όχι για να γίνουν εύκολες ταυτίσεις, αλλά για να κατανοήσουμε έναν μηχανισμό: πώς οι κοινωνίες κανονικοποιούν και, εν τέλει, αποδέχονται ή συμβιβάζονται με τον αυταρχισμό. Η υποστήριξη που απολαμβάνει σήμερα ο Ντόναλντ Τραμπ δεν είναι ίδια με εκείνη που είχαν ο Χίτλερ ή ο Μουσολίνι. Οι θεσμοί είναι ισχυρότεροι, το ιστορικό πλαίσιο διαφορετικό, οι δημοκρατικές αντοχές μεγαλύτερες. Ομως η λογική της ανοχής παρουσιάζει ανησυχητικές ομοιότητες. Αυτό που χθες ήταν αδιανόητο, σήμερα είναι απλώς «προκλητικό». Αυτό που σόκαρε τώρα είναι στοιχείο της ιδιορρυθμίας του ηγέτη. Δεν πρόκειται για κατάλυση της δημοκρατίας με ένα πραξικόπημα, αλλά για φθορά μέσω εξοικείωσης. Ο ορισμός του μιθριδατισμού -πίνεις το δηλητήριο λίγο-λίγο μέχρι να το συνηθίσεις.

Η Ιστορία δεν επαναλαμβάνεται μηχανικά. Όμως παράγει μοτίβα, πρότυπα κοινωνικής συμπεριφοράς. Και το πιο επικίνδυνο μοτίβο δεν είναι ο ίδιος ο αυταρχικός ηγέτης, αλλά η κοινωνική διάθεση που τον θεωρεί χρήσιμο ή έστω αναπόφευκτο. Το ερώτημα, λοιπόν, δεν είναι αν ο Τραμπ μοιάζει με τον Χίτλερ ή τον Μουσολίνι, έστω και αν η ICE μας θυμίζει τη Γκεστάπο. Το ερώτημα είναι αν οι κοινωνίες μας μοιάζουν περισσότερο απ’ όσο θα θέλαμε με εκείνες που κάποτε πίστεψαν ότι μπορούν να συμβιώσουν με τον αυταρχισμό χωρίς να πληρώσουν το τίμημα. Και εντάξει, οι Ευρωπαίοι τα έχουμε και σχετικά φρέσκα στη μνήμη μας αν, κάπως θα τη γλιτώσουμε στο τέλος. Οι Αμερικανοί, όμως, μόλις ήρθαν στο κλαμπ."

Μερικές σκέψεις για το πρόσφατο, μεγάλο blackout στα ελληνικά αεροδρόμια

Ο πρόσφατος χαμός, στην αρχή του 2026, με τις ξαφνικές ακυρώσεις πτήσεων, λόγω προβλημάτων στις ραδιοσυχνότητες του εναέριου χώρου που ελέγχεται από την Αθήνα (FIR Αθηνών), και το οποίο μάλιστα κατέληξε να δημιουργήσει πρόβλημα (άγνωστο πως!) ως και στη διανομή των βαλιτσών των επιβατών (!!!), κατέδειξε με πολύ ισχυρό τρόπο (ακόμα και αν υπήρξε "ξένος δάκτυλος" όπως ισχυρίζονται ορισμένοι), του τι συμβαίνει όταν οι υποδομές ενός κράτους, δεν αντιμετωπίζονται ως επένδυση και αναγκαιότητα για την ασφάλεια των κατοίκων και των επισκεπτών μιας χώρας, αλλά ως βαρίδι και μόνο.

Επίσης είναι κάτι παραπάνω από εμφανές ότι η τραγωδία των Τεμπών, αλλά και η καταστροφή του Σάμινα, δε δίδαξαν απολύτως τίποτα στους κρατούντες. Απλώς η ζωή συνεχίζεται και η καταστροφή μας περιμένει "στη γωνία" για να επαναληφθεί.

Το άρθρο του Παναγιώτη Σωτήρη καταδεικνύει τους λόγους για τους οποίους φτάσαμε ως εδώ, καθώς και το πόσο εύκολο είναι να ξαναδούμε το ίδιο "έργο" σύντομα, με άλλους (ή και τους ίδιους πρωταγωνιστές):

"Στη δεκαετία του 1990 αναδύθηκε ο όρος failed state (αποτυχημένο κράτος), για να περιγράψει κράτη σε κατάρρευση που αδυνατούσαν να προσφέρουν στοιχειώδεις υπηρεσίες και εγγυήσεις ασφάλειας στους πολίτες τους. Συχνά αυτό αποτέλεσε και τη δικαιολογία για μια σειρά από σχέδια ένοπλων στρατιωτικών επεμβάσεων. Όμως, κατά μία παράξενη ιστορική ειρωνεία ο ίδιος όρος μπορεί να περιγράψει την κατάσταση που διαμορφώνεται ως προς κρίσιμες υποδομές και κρατικές λειτουργίες σε περιπτώσεις όπου εφαρμόζονται επιθετικές νεοφιλελεύθερες πολιτικές που αντιμετωπίζουν το κράτος πρωτίστως ως ένα πεδίο επιχειρηματικής δραστηριότητας. Το πρόσφατο περιστατικό με την κατάρρευση των συστημάτων επικοινωνίας στον FIR Αθηνών και τους κινδύνους που αυτό δημιούργησε αλλά και την ταλαιπωρία στην οποία οδήγησε είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα. Σε ένα πεδίο κατεξοχήν ιδιωτικοποιημένο όπως είναι αυτό των αεροπορικών μεταφορών στη χώρα μας – η οποία δεν έχει, πολλά χρόνια τώρα, «κρατικό αερομεταφορέα» και όπου μεγάλο μέρος των αεροδρομίων είναι ιδιωτικά – το κρίσιμο τμήμα των υποδομών που αφορά την ασφάλεια και είναι ευθύνη του κράτους αποδείχτηκε επικίνδυνα παραμελημένο.

Και όλα αυτά την ώρα που η τραγωδία των Τεμπών – που προφανώς και δεν ήταν υπόθεση «ανθρώπινο λάθος» – διαρκώς υπογραμμίζει τραγικά τι συμβαίνει όταν κρίσιμες υποδομές αντιμετωπίζονται πρωτίστως ως «απορροφησιμότητα» ευρωπαϊκών κονδυλίων και όχι ως πραγματική εξασφάλιση ότι δεν θα ήταν δυνατό δύο τρένα να κινούνται «τυφλά» στην ίδια γραμμή.

Το πρόβλημα δεν είναι μόνο ελληνικό. Το ζήτημα της ασφάλειας των υποδομών, που σε μεγάλο βαθμό είναι ζήτημα επισκευής και αναβάθμισης έργων που έγιναν σε μια προηγούμενη φάση, απασχολεί χώρες παγκοσμίως. Και αυτό γιατί η δαιμονοποίηση του «κρατικού», προς όφελος του ιδιωτικού, ή, ακόμη χειρότερα, του «αγοραίου», οδήγησε σε μια αντιμετώπιση του κράτους ως επενδυτικού πεδίου (ενίοτε και «τρόπαιου»), που με τη σειρά της σήμαινε ότι η συντήρηση και αναβάθμιση κρίσιμων υποδομών ήταν πια ένα κόστος που κάποιος έπρεπε να αναλάβει, συνήθως υπό την προϋπόθεση ότι θα μπορούσε να είναι μια ακόμη συμφέρουσα εργολαβία. Όμως, αυτό στην πράξη κατέληγε είτε στην αναβολή αναμέτρησης με το πρόβλημα, είτε, στην καλύτερη των περιπτώσεων, σε «εμβαλωματικού» τύπου λύσεις.

Η απάντηση σε αυτό το πρόβλημα, το οποίο επιτείνουν παράμετροι που δοκιμάζουν τις υποδομές παγκοσμίως όπως είναι η κλιματική αλλαγή, δεν μπορεί να αφορά απλώς μια επίκληση αποτελεσματικότητας ή «επιτάχυνσης» του έργου. Στην πραγματικότητα απαιτεί μια «αλλαγή παραδείγματος» σε σχέση με το πώς βλέπουμε το ίδιο το κράτος, τη λειτουργία και τις προτεραιότητές του. Η αντίληψη ότι αποτελεί απλώς ένα διοικητικό κέλυφος γύρω από κατά βάση ιδιωτικές λειτουργίες, όπου δυνητικά ακόμη και πλευρές του «σκληρού πυρήνα» όπως η καταστολή και ο σωφρονισμός θα μπορούσαν να ιδιωτικοποιηθούν, για να μην αναφερθούμε στην παιδεία ή την υγεία, στο τέλος καταλήγει σε ένα κράτος που προσφέρει – και εγγυάται – πολύ λιγότερα, ένα κράτος που «δομικά» αυξάνει και δεν περιορίζει τον κίνδυνο, ένα κράτος διαρκούς ανασφάλειας, απέναντι στην οποία ο πολίτης έχει ως μόνη καταφυγή τελικά μόνο την «ατομική του ευθύνη»."

Να το πως ο Καποδίστριας ξαναδιχάζει την Ελλάδα, 200 χρόνια μετά το θάνατό του

 Να λοιπόν που μια ταινία για τον Ιωάννη Καποδίστρια, καταφέρνει να κάνει ό,τι συνέβη και με τον ίδιο, 200 περίπου χρόνια πριν. Διχασμός, όχι αυτή τη φορά για την προσωπική αξία ή τον πατριωτισμό του (η οποία έχει τεθεί ιστορικά υπό αμφισβήτηση αρκετές φορές, από το θάνατό του μέχρι σήμερα), αλλά για την καλλιτεχνική αξία της ταινίας του Γιάννη Σμαραγδη, που προσπαθεί σε 2 και κάτι ώρες να μας παρουσιάσει, εν μεγάλη συντομία, τη ζωή του.

Από την μία έχουμε τους πολυπράγμονες κριτικούς κινηματογράφου (οι οποίοι τα τελευταία χρόνια έχουν "θάψει" όλες τις ελληνικές ταινίες έχουν κάνει κάποια επιτυχία και έχουν γυριστεί από σκηνοθέτες που δεν ανήκουν σ' ένα στενό και προστατευμένο κύκλωμα, στο οποίο και οι ίδιοι ανήκουν) και από την άλλη έχουμε ένα μεγάλο κομμάτι του κοινού το οποίο συμπεριφέρεται λες και την ταινία τη γύρισε ο ίδιος ο Καποδίστριας. Η αλήθεια προφανώς, βρίσκεται κάπου στη μέση:

Η ταινία αγιογραφεί σε μεγάλο βαθμό τον 1ο κυβερνήτη της Ελλάδας, παραβλέποντας ορισμένες άβολες λεπτομέρειες της προσωπικότητας του. Π.χ. αμελεί να παρουσιάσει τη συμπεριφορά του στενού του κύκλου, ο οποίος σε αντίθεση με τον έντιμο δικό του βίο ζούσε πλουσιοπάροχα, εις βάρος των δημόσιων ταμείων. Επίσης περνάει στο χαλαρό την προσπάθεια του να κυβερνήσει ολοκληρωτικά (παρουσιάζοντας το ως "ανάγκη", ενώ προφανώς δεν ήταν), δεν αναφέρεται στο πως μεγάλο μέρος των αγωνιστών της επανάστασης έμειναν εκτός στρατεύματος (επειδή δεν ήταν ρωσόφιλοι), ενώ αν και ο ίδιος παρουσιάζεται ως "ουδέτερος" δε μαθαίνουμε την αλήθεια για τον κύκλο του (που προφανώς δεν ήταν).

Επίσης δίνεται μεγάλο βάρος στη σχέση του με την Ρωξάνδρα Στούρτζα (η οποία παρουσιάζεται να "θυσιάζεται" και να παντρεύεται κάποιον άλλον, για να μην έχει ο Καποδίστριας κάποιο "ατύχημα" υποκεινούμενο από την Αυστρία), πράγμα που καταλήγει εις βάρος της ίδιας της ταινίας. 

Τέλος ο ρόλος του πρώην μοναχού-ακόλουθου του Καποδίστρια (ο οποίος λειτουργεί ως "περιγράφων" των τεκταινόμενων) και τα οράματα του Καποδίστρια με την Παναγία πλησιάζουν τα όρια της αφέλειας, ειδικά στο 1ο μέρος της ταινίας. 

Όμως η ταινία είναι καλογυρισμένη, η φωτογραφία είναι πολύ καλή και το όλο σύνολο καταφέρνει να κάνει αυτό που προφανώς έχει στόχο εξαρχής: να κεντρίσει το ενδιαφέρον του κοινού, για την προσωπικότητα του ήρωα και να φέρει στο προσκήνιο, μια περίοδο της ελληνικής ιστορίας, για την οποία ΝΟΜΙΖΟΥΜΕ ότι ξέρουμε πολλά. Πράγμα που είναι προφανώς λάθος.

Η ταινία επομένως αξίζει να τη δει κανείς. Έχουμε βαρεθεί να διαβάζουμε ύμνους για ταινίες με ήρωες πρόσφυγες από την Νιγηρία, γυναίκες από το Ιράν, αποτυχημένους ηθοποιούς στην Νέα Υόρκη και ψαράδες στην Γροιλανδία. Ωραίες και αυτές οι ιστορίες, αλλά προφανώς το ελληνικό κοινό θέλει ταινίες που να είναι κοντά σε αυτόν, για να βγει από το σπίτι και να δώσει τα 7-8 ευρώ που μπορεί και να μην του περισσεύουν.

Και αυτό θα πρέπει να το γνωρίζουν, οι επαγγελματίες τζαμπατζήδες που γράφουν τις κριτικές και όλοι οι άλλοι που βλέπουν ευχαρίστως ταινίες, αλλά από τα torrents, χωρίς να βάλουν στο χέρι στην τσέπη...